Czasem przychodzi ten moment, w którym potrzebne jest wsparcie drugiej osoby. Niby prosta sprawa, bo przecież wystarczy poprosić. Jednak w praktyce czujesz niepokój i budzi to w Tobie pewien niezrozumiały opór. W grę wchodzi nie tyle odwaga, a też sposób, w jaki się do tej osoby zwrócisz i jak na to zareaguje. Jak więc prosić, aby uzyskać zgodę i jednocześnie nie nadwyrężyć zaufania?
Sztuka proszenia z klasą
Chcesz poprosić o pomoc bez wywierania presji? Najprostsza rada to przede wszystkim pełen szacunek do drugiej strony. Zawsze pamiętaj, że ta osoba poświęca swój czas dla Ciebie. Właśnie dlatego moment, w którym zwrócisz się z prośbą, ma ogromne znaczenie. Nie rób tego, gdy ktoś jest zajęty albo rozdrażniony. Lepiej poczekaj, aż będzie spokojniejszy i gotów do rozmowy.
Pewnie już sam się domyślasz, że przy formułowaniu prośby duże znaczenie ma ton głosu. Jeśli powiesz coś z naturalną uprzejmością, to wzbudzisz sympatię i stworzysz pozytywne nastawienie. Wystarczy prosty zwrot, który pokaże, że szanujesz drugiego człowieka. Dzięki temu on poczuje się doceniony, a Ty masz większą szansę na zgodę.
Kiedy już wchodzisz w detale swojej prośby, to mów wprost, bez owijania w bawełnę. Zbyt ogólne słowa także wprowadzają chaos i tworzą niepotrzebny dystans. Ja zawsze staram się jasno określić, czego oczekuję. Wtedy nikt nie ma wątpliwości, o co chodzi i łatwiej podjąć decyzję.
Nie zapominaj też o empatii. Każdy ma swoje obowiązki i inne ważne sprawy. Jeśli uwzględnisz czyjeś priorytety i o nich wspomnisz w rozmowie, to pokażesz, że naprawdę liczysz się z jego sytuacją. To sprawia, że prośba brzmi rozsądnie, a nie jak narzucanie obowiązku.
Pamiętaj też, że czasem dobrze działa odrobina komplementu. Jeśli chcesz, aby ktoś Ci pomógł w pracy, to powiedz, że cenisz jego umiejętności. Nie bój się również lekkiego żartu. Czasem humor rozładowuje napięcie i sprawia, że rozmowa staje się przyjemniejsza.
Jak prosić z szacunkiem?
Jeśli kiedykolwiek prosiłeś o pomoc i zdarzyło się, że początkowa reakcja była raczej chłodna, to prawdopodobnie problemem był brak poszanowania ogólnych zasad rozmowy. Gdy zwracasz się do kogoś w sposób uporządkowany, to zwiększasz swoje szanse na pozytywną odpowiedź.
Zwroty grzecznościowe są najważniejsze, bo odpowiednio użyte zmniejszają dystans. Ja unikam ogólników i formułuję prośbę tak, aby nikt nie miał wątpliwości, o co chodzi. Pokaż, że szanujesz kogoś cenny czas, więc nie naciskaj, jeśli moment wydaje się nieodpowiedni.
Pamiętaj, że Twój znajomy ma własne obowiązki i terminy pilnych rzeczy, które musi wykonać, zanim spróbuje spełnić Twoją prośbę. Nie zakładaj więc, że od razu odłoży wszystko, aby Cię wspomóc. W rozmowie podkreśl, że nie oczekujesz natychmiastowej odpowiedzi i daj mu przestrzeń do zastanowienia. Pokażesz w ten sposób, że szanujesz grafik jego obowiązków.
Nie bez znaczenia jest też wzajemność. Kiedy ktoś wyciąga do Ciebie rękę, to dobrze, aby czuł, że w razie potrzeby możesz odwdzięczyć się podobnym gestem. Jak to zrobić najlepiej? Po prostu zaoferuj pomoc w przyszłości albo zaproponuj coś symbolicznego. Ważne, aby pokazać, że jego wsparcie naprawdę coś dla Ciebie znaczy.
Pamiętaj, że wdzięczność to nie tylko zwykłe „dziękuję” wypowiedziane odruchowo. Czasem warto zadbać o mały gest, który musisz dopasować do sytuacji i relacji z tą osobą. Może to być np. drobny upominek albo wiadomość z informacją, jak bardzo jego pomoc zmieniła Twoją sytuację. Takie podejście sprawia, że następnym razem dużo chętniej zareaguje na kolejne prośby.
Pamiętaj, że relacje to nie szybka wymiana przysług, ale pewnego rodzaju inwestycja w przyszłość. Powinieneś utrzymywać regularny kontakt z drugą osobą, pokazać szczere zainteresowanie i słuchać. Wszystko to sprawia, że gdy nadejdzie moment sformułowania Twojej prośby, druga strona widzi w Tobie nie tylko interesanta, ale partnera. Wniosek? Warto pielęgnować te więzi drobnymi rozmowami i zainteresowaniem codziennymi sprawami znajomych.
Czego powinieneś unikać przy prośbie o przysługę?
Kiedy chcesz, aby ktoś Ci pomógł, to najgorsze co możesz zrobić, to brzmieć jakby Ci się wszystko należało. Ja sam widziałem sytuacje, gdzie kolega zamiast zapytać, formułował zdanie jak rozkaz. Efekt? Natychmiastowa niechęć. Nigdy nie dawaj do zrozumienia, że druga osoba nie ma wyboru. Nawet jeśli jesteś pewien odpowiedzi, to zawsze zadawaj pytanie, a nie stwierdzaj fakt.
Kolejnym błędem jest brak precyzji. Zbyt ogólne zdania zostawiają drugiego człowieka w niepewności. Jeśli powiesz „możesz mi pomóc z tym projektem?”, to on nie wie, czy chodzi o pięć minut konsultacji, czy może o cały tydzień pracy. Ja zawsze określam dokładny zakres, czas i cel. Dzięki temu unikam chaosu i pokazuję, że szanuję czas rozmówcy.
Poważnym problemem jest też brak uwzględnienia granic. Każdy ma swoje priorytety i nie zawsze może spełnić Twoją prośbę. Jeśli naciskasz, gdy ktoś sygnalizuje zmęczenie albo brak możliwości, to tylko pogarszasz sprawę. Ja zawsze wolę usłyszeć szczere „nie” niż zniszczyć relację przez niepotrzebną presję. Warto mieć zawsze w zanadrzu dodatkowe rozwiązanie, aby nie brzmieć jako ktoś, kto nie ma wyboru.
Kolejna pułapka to brak planowania po tym, jak Twój znajomy zgodził się na Twoją prośbę. Telefon z tekstem „jestem pod blokiem, przyjdź mi pomóc przenieść kartony” bez wcześniejszego ustalenia to prosty sposób na to, aby kogoś zdenerwować albo uzyskać odmowę. Nikt nie lubi nadrabiać Twojej złej organizacji. Ja staram się dać znać z wyprzedzeniem, aby druga strona mogła znaleźć dla mnie czas.
Nie mniej ważny jest temat ego. Każdy z nas lubi usłyszeć, że jest w czymś wyjątkowy. Jeśli prosisz o pomoc, to pokaż, że doceniasz kompetencje drugiej osoby. Jednak nie przesadzaj, bo sztuczne pochlebstwa pachną fałszem. Wybieraj zawsze szczere słowa, które odnoszą się do prawdziwych umiejętności tej osoby.
Największą wpadką jest brak wdzięczności. Jeśli ktoś zrobił dla Ciebie coś ważnego, a Ty nie powiesz nawet prostego „dziękuję”, to ryzykujesz, że nigdy więcej nie dostaniesz wsparcia. Co powinieneś więc zrobić? Wystarczy wysłać krótką wiadomość albo wrócić do sprawy po czasie i pokazać, jak bardzo ta pomoc miała znaczenie. Takie drobiazgi budują zaufanie.
Jak radzić sobie z odmową na prośbę?
Odmowa potrafi zaboleć i to mocno. Ja też miałem takie sytuacje i zrozumiałem jedno – negatywna odpowiedź nie jest końcem świata. Każdy ma prawo decydować o swoim wolnym czasie i nikt nie musi tłumaczyć się przed Tobą z własnych planów. Dlatego przyjmij odpowiedź spokojnie i nie dopatruj się w tym niechęci do Ciebie.
Najgorsze, co możesz w takim momencie zrobić, to obrazić się albo zacząć naciskać. Taka reakcja psuje atmosferę i sprawia, że druga osoba czuje się osaczona. Ja zawsze wolę podziękować, nawet jeśli wewnętrznie czuję zawód. Krótkie „rozumiem, dzięki za wysłuchanie” pokazuje klasę i zamyka sprawę bez rozdmuchania konfliktu.
Kiedy ktoś odmawia z powodu terminu, to warto zostawić pewną furtkę. Zamiast sztywno ustalać jeden dzień, zaproponuj elastyczność. Ja często mówię: „daj znać, kiedy będziesz miał chwilę, może uda się w innym terminie”. Taka postawa to po prostu mniejsza presja i daje Ci szansę na zmianę odpowiedzi później.
Zdarza się też, że ktoś nie mówi wprost, ale daje Ci do zrozumienia, iż za często prosisz. Wtedy warto przeanalizować swoje zachowanie. Nikt nie lubi czuć się wykorzystywany, a bycie „maszynką do przysług” to pewna droga do utraty znajomych. Staraj się więc unikać sytuacji, w których prosisz o kolejne rzeczy, zanim zdążysz odwdzięczyć się choćby drobnym gestem.
Pamiętaj, aby w żadnym przypadku nie traktować odmowy jak porażki. To lekcja, która uczy cierpliwości i pokazuje, że relacje nie są jednostronne. Zauważysz, że osoby, które raz powiedziały „nie”, przy następnej okazji często odpowiadają „tak”. Dlaczego? Być może właśnie dlatego, że nie robisz z tego powodu problemu i szanujesz ich czas.
Gdy zachowujesz się spokojnie i okazujesz zrozumienie, to druga strona widzi w Tobie człowieka, z którym warto utrzymywać kontakt. Nawet odmowa może wtedy zadziałać na Twoją korzyść, bo pokazuje, że potrafisz zachować klasę w trudnej sytuacji.
